Her Mevsimin Vazgeçilmezi: Klimalar

Klima çoğu insan için soğuktan kaçmak için bir çözümdür. Fakat iyi bir klima size sadece soğuk hava sağlamaz. Havanızın temizlenmesini sağlar ve odanızın nem dengesini düzenleyebilir. Ayrıca soğuk havalarda ısınmanıza da yardımcı olabilir. Bu yönüyle klimalar, dört mevsim boyunca hem konfor hem de iç ortam kalitesi açısından hayatı kolaylaştıran cihazlar arasında yer alır.

Günümüzde farklı ihtiyaçlara hitap eden pek çok klima modelleri bulunur. Evde tek bir odayı iklimlendirmek isteyenler ile mağaza, spor salonu veya ofis gibi geniş alanları kontrol etmek isteyenler için seçenekler farklılaşır. Bu nedenle klima seçimi yaparken “en pahalı olan en iyisidir” yaklaşımı yerine, kullanım alanınıza uygun kapasite, verimlilik ve fonksiyonları birlikte değerlendirmek daha doğru olur.

Elbette her mevsim tercih edilen bu cihaz, bakımı yapılmadığında yıpranabilir veya bozulabilir. Bu yüzden makinelerin bakımını düzenli yaptırmak çok önemlidir. Bakımı yapılmayan cihazlar bozulmasa bile havayı kirletebilir ve ev sakinlerinin sağlığını kötü yönde etkileyebilir. Filtreleri kirli kalan veya iç aksamında nem biriken klimalar, zaman içinde koku yapabilir; bunun yanında toz ve partiküllerin odaya tekrar karışmasına da neden olabilir.

Klimalar Nasıl Çalışır?

Klimayı açtığınızda, cihaz fanları yardımıyla havayı içine çeker. Daha sonra havanın sıcaklığı ve fazla nemi kimyasal bir soğutucu tarafından emilir. Soğuyan hava odaya gönderilir ve sıcak hava bir boru yardımıyla dışarı salınır. Oda istenilen sıcaklığa geldiğinde bu işlem durdurulur. Bu döngü, ortam ısısı hedef değerde kalacak şekilde tekrar devreye girip çıkar.

Soğuk havalarda ısıtıcı amaçlı kullanıldığında ise bunun tam tersi olur. Soğuk hava çekilir, hava ısıtılır ve odaya geri salınır. İçinde arta kalan soğuk hava ise boru yardımıyla dışarıya yönlendirilir. Odayı ısıtmak için kumanda ekranında güneş simgesi gözükene kadar mod tuşuna basmanız gerekir. Isıtma modunda verimli sonuç almak için kapı ve pencerelerin çok sık açılıp kapanmaması, ortamın ısı kaybını azaltacağı için konforu artırabilir.

Klimaları nem alma modunda da çalıştırabilirsiniz. Nemli iklimlerdeki bunaltıcı havaya sadece odayı soğutarak çözüm sağlayamazsınız fakat kumandadan "Dry" moduna seçerek nemi dengeleyebilirsiniz. Bu modda çalıştırıldığında havadaki fazla nemi çeker ve evaporatör bobini tarafından nem emilir. Bu sırada fan düşük hızda çalışır. Dry modu ayrıca odadaki rutubeti önler ve duvarlardaki küflenmenin önüne geçer. Özellikle yaz aylarında “serin ama ağır” hissedilen günlerde, doğru ayarda nem alma modu daha ferah bir ortam sağlayabilir.

Klimayı Çalıştırırken Dikkat Edilmesi Gerekenler

Bilinçsiz kullanım klimaya, çevredeki cihazlara ve hatta sağlığınıza zarar verebilir. Kendinizi ve eşyalarınızı korumak için belirli konularda dikkat etmeniz gerekir:

• Klima çalışırken kapağını açmayın. Bakım gibi işlemler cihaz kapalıyken, hatta mümkünse bulunduğu odanın şarteli inik olduğu zaman yapılmalıdır. Bu elektrik çarpması tehlikesinin önüne geçer.
• Klima altında elektrikli cihaz bulundurmanız önerilmez. Cihaz içerisinde çalışırken yoğuşma oluşabilir ve bazen bu su damlacıkları dışarı akabilir. Klimanın altında yer alan elektrikli cihazlar akan su yüzünden bozulabilir.
• Odanın çok soğuk olması için klimayı yazın 20 derecenin altına ayarlamamalısınız. Bu cihazı son güçte çalıştırıp yıpratabilir. Ayrıca havanın gereğinden soğuk olması sırt, bel veya boyun tutulmalarına sebep olabilir.
• Klimanın direkt hava üflediği alanda uzun süre oturmanız da sağlığınız açısından önerilmez. Hava akış paletini hareketli olacak şekilde ayarlayabilir ya da yukarı üfleyecek şekilde sabitleyebilirsiniz.
• Daha dengeli bir kullanım için sıcaklık ayarını kademeli değiştirmek, aniden çok düşük ya da çok yüksek değerler seçmekten daha sağlıklı olabilir. Bu yaklaşım hem konforu artırır hem de cihazın gereksiz yük altında çalışmasını azaltabilir.

Klima Çeşitleri Nelerdir?

Klima deyince aklınıza ilk olarak duvara tipi split modeller geliyor olabilir. Fakat klimaların duvar tipi haricinde de bir çok çeşidi vardır. Kullanacağınız alana göre veya kullanım türüne göre farklı cihazlar tercih ederek daha konforlu bir kullanım elde edebilirsiniz. Örneğin duvara monte edecek yeriniz yoksa veya birden fazla odada kullanmak istiyorsanız ayaklı klima sizin için daha doğru bir seçimdir.

Seçim yaparken, cihazın sabit mi taşınabilir mi olacağı, montaj gereksinimi, ses seviyesi ve bakım kolaylığı gibi detaylar da önemlidir. Bu sayede hem kullanım alışkanlıklarınıza hem de mekanın fiziksel koşullarına uyum sağlayan bir model belirleyebilirsiniz.

Duvar Tipi Split Klimalar

Duvar tipi split klimalar günümüzde en çok tercih edilen türlerden biridir. Duvar tipi klimalar inverter klimaların bir çeşididir. Oda içerisinde soğuk hava üfleyen ve bina dışına sıcak hava atan olmak üzere birbirine bağlı iki adet ünitesi bulunur. Bu türün dezavantajı profesyonel montaj gerektirmesi ve montaj yapıldıktan sonra yerinin değiştirilmesinin pek mümkün olmamasıdır.

Sabit olduğu için dezavantajlı görülse de her klimada olmayan havayı ısıtma özelliğine çoğu split model sahiptir. Zeminde yer kaplamaz ve ayaklı modellere göre daha sessiz soğutma sağlar. Sessiz olduğu için gece uyurken bile kullanmanız mümkündür. Ayrıca yine ayaklı modellere ve mini modellere göre daha iyi soğutma imkanı sağlar. Duvar tipi seçeneklere detaylı bakmak için duvar tipi klimalar sayfasını inceleyebilirsiniz.

Salon Tipi Split Klimalar

Salon tipi klimalar da inverter klima modellerinin diğer çeşididir. Bankalar, spor salonları, mağazalar gibi büyük alanlarda tercih edilirler. Düşük enerjiyle yüksek performans sağlar ve bu yüzden işletmeler genellikle bu modeli kullanır. Klima markalarına göre değişiklik gösterse de 60.000 BTU'ya kadar çıkan salon tipi modeller bulmak mümkündür.

Duvar tipi modelleri gibi iki adet üniteleri bulunur. Duvar tipinden farkı, iç alanda soğuk veya sıcak hava üfleyen ünitenin sabit olmamasıdır. Herhangi bir duvara veya yere monte edilmez ve büyük alanlar için üretilmiş ayaklı klima modeli olarak geçerler. Fakat çoğu salon tipi modeli oda içerisinde neredeyse orta büyüklükteki bir buzdolabı kadar yer kaplar. Bu yüzden küçük odalarda ve ev içinde tercih edilmez. Geniş alan çözümleri için salon tipi klimalar kategorisine göz atabilirsiniz.

Kaset Tipi Split Klimalar

Kaset tipi klimalar da duvar tipi olanlara oldukça benzerdir. Kaset tipinde de odanın içinde ve binanın dışında olmak üzere iki ünite bulunur ve ikisi de sabittir. Duvar tipinden farkı kaset tipi modellerinin tavana monte edilmesidir. Genellikle ofislerde ve mağazalarda tercih edilir. Bu modellerin bazıları sadece tavana değil zemine de koyulabilir.

Kaset tipi modeller soğutulacak mekanda uygun bir duvar yoksa tercih edilebilir. Alanda fazladan yer kaplamazlar ve yüksek soğutma performansı sağlayabilirler. Duvar tipi gibi kaset tipi cihazlar da sessiz ve güçlüdür. Ayrıca duvar tipi cihazlar iç duvarlar müsait olsa da yakın mesafede uygun bir dış duvar yoksa monte edilemeyebilir. Fakat kaset tipi olanlar dış duvarlardan uzak alanlara da monte edilebilir. Bu ürünleri karşılaştırmak için kaset tipi klimalar sayfasına geçebilirsiniz.

Mobil Klimalar

Mobil klimalar portatif ve kolay taşınabilir bir türdür. Klima ölçüleri diğerlerine göre oldukça küçüktür ve az yer kaplar. Evlerde sabitlenen kaset tipi veya duvar tipi modeller için uygun bir alan yoksa tercih edilebilir. Diğer türlere göre BTU değeri daha düşüktür fakat daha yüksek sesle çalışır.

Mobil modellerin de sıcak havayı dışarı atmak için bir gider borusuna ihtiyacı vardır. Bazı modellerde bu sadece borudan ibarettir ve mekandaki camdan veya balkon kapısından bu boru sallandırılabilir. Bazı mobil modeller ise iki parçalıdır ve havayı dışarı atan kısmını balkona koymak mümkündür. Profesyonel kurulum gerektirmeden hızlıca kullanmaya başlamak isteyenler için portatif klimalar iyi bir alternatif olabilir.

Mini klima modellerinin en büyük avantajı diğer modellerin aksine profesyonel kurulum olmadan direkt kullanmaya başlayabilmenizdir. Split modellerin kompleks montaj işlemlerini evde tek başınıza yapmanız oldukça zordur. Ayrıca onları eve getirmek bile büyük zahmet gerektirebilir. Fakat mini klima modellerini evinizde fişini takarak hemen kullanmaya başlayabilirsiniz.

BTU Değeri Nedir?

BTU değeri klima seçerken oldukça önemli bir kriterdir. BTU değeri yarım litre suyun sıcaklığını 1 derece arttırmak için gereken enerjidir. Odanın büyüklüğüne, kaç kişinin kullanacağına, ortamdaki ısı kaynaklarına bağlı olarak BTU değeri değişir. Odayı daha iyi ısıtmak için illa büyük bir BTU değeri gerekmez. Aksine doğru BTU değeriyle tasarruf sağlayabilirsiniz.

BTU değerini bulmak için bulunduğunuz coğrafi bölgenin sıcaklığını cihazı kullanacağınız mekanın alanıyla çarpabilirsiniz. Odanın büyüklüğünün soğutma performansını etkilediği kadar coğrafi iklim de etkiler. Daha sıcak bir iklim için daha yüksek BTU değerine sahip bir model gerekebilir. Bu hesaplamayı servisler sizin için yapabilir ve öneride bulunabilir.

Türkiye’de coğrafi bölgelerin sıcaklık katsayıları farklılık gösterir. Marmara bölgesinin ve Karadeniz bölgesinin katsayı değeri 385 iken İç Anadolu bölgesinin katsayı değeri 346’dır. Bu değer Akdeniz’de 445 ve Ege’de 423’dür. En yüksek katsayı değerine sahip bölge olan Güneydoğu Anadolu bölgesinde katsayı 462’dir. En düşük katsayı da 308 ile Doğu Anadolu bölgesine aittir.

Doğru BTU seçimi, cihazın gereksiz enerji harcamasını azaltabilir. BTU değeri düşük kalırsa klima istenen serinliği sağlamak için sürekli yüksek güçte çalışabilir. BTU gereğinden yüksek olursa bu kez kısa döngüyle çalışıp sık dur-kalk yapabilir. Bu nedenle mekanın koşullarına uygun değer belirlemek, hem performans hem de uzun ömür açısından fayda sağlar.

Inverter Klima Teknolojisi Nedir?

Inverter klima teknolojisi son 10 yılda sektöre dahil olmuş bir teknolojidir. Inverter klima teknolojisine sahip modeller ortamın ısısına göre soğutma güçlerini ayarlarlar. Bu teknoloji makinenin gereksiz yere yüksek ayarda çalışmasını önler. Bu da hem enerji tasarrufu sağlar hem de makinenin yıpranmasını geciktirir. Bu teknolojiye sahip olanlar, diğerlerine göre 0 ile P arası elektrik tasarrufu sağlar.

Eski tip cihazlar tek bir mantıkta çalışır. Siz istediğiniz dereceyi kumandadan ayarlarsınız ve klima açıkken o dereceye gelene kadar verebileceği en fazla performansla çalışır ve o dereceye gelince çalışmayı durdurur. Inverter teknolojisi ile cihaz ortama adapte olur ve her zaman en yüksek performansında çalışmaz. Havanın çıkış hızını ve soğukluğunu dışarıdan aldığı havaya ve odanın içindeki sıcaklığa göre düzenler. Bu sayede sıcaklık dalgalanmaları azalabilir, daha stabil bir iklimlendirme sağlanabilir.

Kendi Kendine Temizleme Özelliği

Yeni nesil klimalarda kendi kendine temizleme özelliği bulunur. Cihaz çalışırken evaporatör bobini üzerinde yoğuşma meydana gelir. Bu yoğuşmadan kaynaklanan su ise zamanla Evaporatör üzerinde bakteri ve mantar oluşumuna sebep olabilir. Mantarlar ve bakteriler sadece makineyi tehdit etmez. Ayrıca odanın havasını kirletip sizin sağlığınızı da tehlikeye atabilir.

Kendi kendine temizleme özelliği cihaz içinde oluşan bu nemi kurutur bakteri oluşumunu önler. Bu özellik bazı modellerde her kapatıldıktan sonra otomatik olarak çalışır. Bazılarında ise kumanda üzerinden bu modu çalıştırmak gerekebilir. Bazı modellerde nemi kurutma özelliğinin yanında toz çekme özelliği de vardır. Bu özellik zamanla makinede biriken tozu cihazın içerisinde yer alan toz kutusuna çeker ve orada biriktirir.

Klimanın Montajı ve Bakımı

Klimanın montaj ve bakımı oldukça önemlidir. Düzenli bakımı yapılmadığında havayı kirletebilir, tıkandığı için performansı düşebilir ve hatta bozulabilir. Özellikle split klimaların karmaşık bir yapısı olduğu için hem montajda hem de 6 aylık bakımlarda yetkili bir servisten profesyonel yardım talep etmeniz önerilir.

Montaj

Klimayı satın aldıktan sonra sizi bekleyen çok önemli bir adım vardır o da montajdır. Konumunun nerede olacağı, aklınızdaki konumun gerçekten uygun olup olmadığı çok önemlidir. İstediğiniz duvar müsait de olsa odanız için gerçekten ideal bir konum olmayabilir. Örneğin camlara ve kapılara bakan klimalar odayı soğutmakta diğerlerine göre daha çok güçlük çeker. Veya cihaz güneşin direkt çarptığı konumdaysa makinesi ısınacağı için içindeki havayı soğutmakta güçlük çeker.

Duvar tipi split modellerin dış cepheye yakın olması da önemlidir. Montaj ekipleri bu tarz kriterleri göz önünde bulundurarak sizlere bir keşif işlemi sağlayabilir. Su giderinin, hava giderinin ve elektrik bağlantısının da sorunsuz olmasına montaj ekibi dikkat edecektir. Eğer mobil klima kullanacaksanız bu tarz montaj işlemlerine veya bir montaj ekibine ihtiyacınız yoktur.

Bakım

Elbette montaj yapıldıktan sonra klimayla işiniz bitmez. Cihazınızın daha uzun ömürlü olması için belirli aralıklarla temizlik ve bakım yaptırmanız gerekir. Bakım için önerilen, 6 ayda bir yapılmasıdır. Bakım için yakınınızdaki bir servisten profesyonel bir yardım alabileceğiniz gibi bazı aşamaları kendiniz yapmanız da mümkündür.

Hava filtrelerini kendiniz temizleyebilirsiniz. Bu filtrelerin temizliği 6 aydan daha sık olmalıdır. Filtreler ön kısımda bulunur ve öndeki kapağı açtığınızda kolayca çıkartıp temizleyebilirsiniz. Filtre temizliği suyla veya elektrikli süpürge yardımıyla yapılabilir. Yıkayacaksanız su 50 dereceyi geçmemelidir ve filtreyi çitilememeniz gerekir. Ayrıca güneşte veya asarak kurutma önerilmez.

Filtre temizliği hariç bakımların servis tarafından yapılması önerilir. 6 ayda bir yakınınızdaki bir servisten profesyonel destek alarak bakım yaptırabilirsiniz. Bu bakımlara soğutucu sıvı kaçak kontrolü, elektrik bağlantısı kontrolleri, cihazın iç ve dış temizliği gibi işlemler dahildir. Ayrıca fanların ve hareketli parçaların mekanik bağlantıları da kontrol edilir.

Klima kapalıyken yapılan bu bakımlar haricinde açıkken yapılan kontroller de vardır. Dış ve iç ünitenin hava emiş ve üfleme sıcaklık değerleri, dış ve iç havanın sıcaklık değeri, yüksek ve alçak basınç değerleri, sistemin elektriksel değerleri de cihaz açıkken kontrol edilir.

Klima Alırken Nelere Dikkat Edilmeli?

Klima alırken dikkat edilmesi gereken şeyler sizin kullanım amacınıza göre değişiklik gösterebilir. İhtiyaçlarınızı ve kullanacağınız mekanın özelliklerini dikkate alarak seçim yapmaya özen göstermelisiniz. Bu değişkenler odanızın büyüklüğü, evinizdeki kişi sayısı, şehrinizin iklimi gibi faktörler olabilir:

• Bakmanız gereken ilk özellik uygun BTU değeridir. Bu değer sayesinde hem ikliminize uygun hem oda büyüklüğünüze uygun bir model seçebilirsiniz.
• Bir diğer önemli özellik SEER değeridir. Bu değer size verimlilik hakkında bilgi verir. Değeri ölçmek için yıllık soğutma kapasitesi yıllık soğutmada çekilen güce bölünür. Elde edilen sonuç büyükse bu düşük enerjide iyi soğutma yaptığı anlamına gelir.
• Klimanın sesine dikkat etmelisiniz. Çok gürültülü modeller günlük kullanımda oldukça rahatsız edici olabilir. Özellikle cihazı uyuduğunuz odaya kuracak ve geceleri de kullanacaksanız ses önemli bir etkendir.
• Mekandaki kişi sayısı da önemlidir. Odaya eklenen her kişi mekanda yeni bir ısı kaynağı anlamına gelir. Düşük performanslı modeller bu yüzden kalabalık odaları soğutmakta güçlük çeker. Salon tipi klimaların yüksek performansı bankalar veya mağazalar gibi kalabalık alanlar için bu yüzden idealdir.
• Akıllı ev uyumluluğuna dikkat edebilirsiniz. Akıllı ev uyumluluğu, cihazı telefonunuzdan kontrol etmenize ve bazı senaryolarda zamanlama yapmanıza yardımcı olabilir.
• Cihazı alacağınız yerin yetkili satıcı olduğundan ve gerektiğinde servis sağladığından emin olmalısınız. Cihazın kendisi kadar aldığınız yer de önemlidir.
• Sadece fan modu olan modeller tercih edebilirsiniz. Bu modda cihaz havayı soğutmak için uğraşmaz. Sadece hafif bir esinti istediğinizde bu şekilde çalıştırmanıza olanak sağlar. Bu bir çok mobil klima modelinde bulunan bir özelliktir.
• Klimanın ihtiyaçlarınıza hitap edip etmediğine dikkat etmelisiniz. Klima fiyatları oldukça geniş bir aralığa sahiptir ve daha pahalı olması daha iyi olduğu anlamına gelmez. Size uygun olan özelliklere sahip doğru modeli bulmaya çalışmalısınız.

Son olarak, ürün tipini doğru kategoride değerlendirmek seçim sürecini kolaylaştırır. Örneğin eviniz için sabit bir çözüm düşünüyorsanız duvar tipi klimalar ile başlayabilir, geniş alanlarda kullanım planlıyorsanız salon tipi klimalar tarafına yönelebilirsiniz. Tavana montajla yer avantajı arayanlar için kaset tipi klimalar, taşınabilirlik isteyenler içinse portatif klimalar pratik alternatifler sunar.